Siết chặt đầu cơ bất động sản: Đề xuất áp thuế cao với đất bỏ hoang và giao dịch 'lướt sóng'

Trước bối cảnh thị trường bất động sản (BĐS) Việt Nam liên tục biến động với các hiện tượng "sốt đất" cục bộ, đầu cơ và giá cả không phản ánh đúng giá trị thực, cơ quan quản lý đang tích cực hoàn thiện khung pháp lý nhằm kiến tạo một thị trường lành mạnh hơn. Trong quá trình sửa đổi Luật Đất đai 2024, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã đưa ra nhiều đề xuất đột phá, trong đó nổi bật là việc áp dụng chính sách thuế cao đối với đất bỏ hoang và các giao dịch mua bán ngắn hạn, hay còn gọi là "lướt sóng".

Giải pháp chống lãng phí và hạn chế đầu cơ bất động sản

Báo cáo tổng kết thi hành Luật Đất đai 2024 của Bộ TN&MT chỉ rõ những bất ổn hiện hữu trên thị trường BĐS. Tình trạng đầu cơ đất đai, "sốt đất" ảo và giá đất tăng cao vượt xa giá trị thực đã gây ra những hệ lụy nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô mà còn làm méo mó các chính sách về đất đai. Nhận diện rõ thách thức này, cơ quan soạn thảo nhấn mạnh sự cần thiết phải hoàn thiện cơ chế định giá đất theo thị trường, đồng thời bổ sung các công cụ điều tiết mạnh mẽ để kiểm soát hoạt động đầu cơ.

Đề xuất trọng tâm của dự thảo là điều tiết địa tô chênh lệch đối với phần thặng dư trong kinh doanh BĐS, cùng với việc áp dụng mức thuế suất cao đối với các thửa đất bị bỏ hoang hoặc không được đưa vào sử dụng hiệu quả, cũng như các giao dịch mua đi bán lại trong thời gian ngắn. Mục tiêu kép của chính sách này là phát huy tối đa hiệu quả sử dụng đất, chống lãng phí tài nguyên đất đai và góp phần làm lành mạnh hóa thị trường BĐS, ngăn chặn hành vi đầu cơ trục lợi.

Thách thức pháp lý và lộ trình thực thi

Mặc dù nhận thức rõ tầm quan trọng của các biện pháp thuế trong việc điều tiết thị trường, Bộ TN&MT cũng thừa nhận rằng việc điều tiết địa tô chênh lệch, đánh thuế đất bỏ hoang hay giao dịch ngắn hạn hiện chưa được quy định cụ thể trong hệ thống pháp luật thuế hiện hành. Đây là một rào cản lớn cần được tháo gỡ để đảm bảo tính khả thi của chính sách.

Để giải quyết vấn đề này, Bộ TN&MT đề xuất nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý thuế và các luật thuế liên quan. Trong đó, cần làm rõ các căn cứ tính thuế, xác định đối tượng áp dụng một cách chính xác và xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu hiệu quả giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý đất đai. Sự đồng bộ và minh bạch về thông tin sẽ là chìa khóa để triển khai chính sách này một cách công bằng và hiệu quả.

Không chỉ Luật Đất đai, nhiều dự án luật khác có tác động trực tiếp đến thị trường BĐS cũng đang trong quá trình sửa đổi, bao gồm Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Tại Nghị quyết 184/NQ-CP về phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 7/2026, Chính phủ đã cơ bản thống nhất sự cần thiết của việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, đồng thời yêu cầu bổ sung các cơ chế, chế tài cụ thể nhằm kiểm soát và ngăn chặn tình trạng đầu cơ, thao túng thị trường.

Quan điểm chuyên gia và khuyến nghị thực thi

Các chuyên gia BĐS đều đồng tình rằng việc sử dụng thuế như một công cụ điều tiết thị trường là xu hướng phổ biến và cần thiết ở nhiều quốc gia. Tuy nhiên, điều cốt yếu là chính sách thuế phải "đánh trúng" đối tượng đầu cơ, tránh tạo thêm gánh nặng cho những người có nhu cầu ở thực. Nếu thuế được áp dụng hiệu quả đối với đất bỏ hoang nhiều năm, các giao dịch "lướt sóng" trong thời gian ngắn, hoặc trường hợp sở hữu nhiều bất động sản nhưng không đưa vào sử dụng, sẽ làm giảm động lực đầu cơ, gia tăng nguồn cung đưa vào khai thác, từ đó góp phần ổn định giá cả.

Ông Nguyễn Anh Quê, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, khuyến nghị cần có một lộ trình cụ thể và cẩn trọng khi áp dụng chính sách thuế mới. Ông cho rằng, việc thực hiện theo lộ trình từ mức thuế thấp đến cao sẽ giúp xã hội có thời gian tích trữ nguồn lực và thích nghi, tránh gây "đứt gãy" thị trường nếu áp dụng đột ngột và quá mạnh mẽ.

TS. Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một bộ dữ liệu BĐS chuẩn hóa. Đây là nền tảng cơ bản để Nhà nước có thể đánh thuế một cách chính xác và công bằng, đảm bảo lợi ích của số đông người dân.

Việc đề xuất áp thuế cao với đất bỏ hoang và mua bán "lướt sóng" thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một thị trường BĐS minh bạch, hiệu quả và bền vững hơn, nơi tài nguyên đất đai được sử dụng tối ưu cho sự phát triển chung của xã hội.

Nguồn tham khảo: https://znews.vn/de-xuat-ap-thue-cao-voi-dat-bo-hoang-mua-ban-luot-song-post1672240.html